QGIS ile Coğrafi Bilgi Sistemleri

Ana Sayfa » Kurslar » QGIS ile Coğrafi Bilgi Sistemleri

Eğitimin Kısa Özeti
Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) konusunda son derece güçlü ve köklü bir özgür yazılım olan QGIS Programı ile Coğrafi Bilgi Sistemi eğitiminde; CBS’nin temel kavramları QGIS programı üzerinden uygulamalı olarak anlatılacaktır. Eğitimin sonunda; temel CBS kavramlarıyla başlanan serüven bu kavramların gerçek dünyadaki karşılıklarının görüleceği uygulamalarla anlam kazanarak CBS’nin, katılımcılar için hayatı kolaylaştıran ve vazgeçilmez bir araç olarak görülmesi hedeflenmektedir.

 

Eğitmenler: Abdullah Özdemir

 

Katılımcılar için ön-şartlar

  • Güçlü bir öğrenme isteği, Eleştirel ve Analitik düşünme becerisi.

Katılımcıların eğitime bilgisayar dışında getirmesi gereken donanım/yazılım

  • Eğitmen tarafından QGIS, PostgreSQL, Postgis ve SpatiaLite programlarının yer aldığı kurulum paketi hazırlanacak.

Eğitim İçeriği

CBS Alanındaki Özgür Yazılımlarla Tanışma

  • Belli Başlı Yazılımlar
    • QGIS
    • SAGA
    • Grass
    • OpenJump
    • gvSIG
    • Udig
    • ILWIS,
    • DivaGIS,
    • Geoserver
    • Mapserver
  • Daha az yaygınlar: TerraView, Thuban,  OpenEV, Kosmo,  Mapwindow
  • CBS Alanında neden Özgür Yazılımları tercih etmeliyim?
  • Neden QGIS?

Coğrafi Bilgi Sistemlerine Giriş ve Temel Kavramları

  • CBS nedir?
  • CBS’nin tarihsel gelişimi
  • CBS’yi kimler kullanır?
  • Neden CBS?
  • CBS ile neler yapılabilir?
  • CBS de temel kavramlar
    • Veri Modelleri
      • Raster
      • Vektör
    • Geometri Tipleri
      • Nokta
      • Çizgi
      • Alan
    • Koordinat Sistemleri
      • Projeksiyon
      • Datum
      • EPSG ve SRID
    • GPS
    • Ölçek
    • Çözünürlük
    • Hassasiyet/Doğruluk
    • Topoloji
    • Konumsal Veritabanı
    • Sayısal Yükseklik Modeli / Sayısal Arazi Modeli (DEM / DTM)

QGIS Arayüzü

  • Menü, Araç Çubukları, Paneller ve Çizim ekranı
  • Kaydırma, yakınlaştırma ve yer imleri
  • Özgür Yazılımın gücü ya da QGIS Eklentileri

İlk Dosyalarımızı Görüntülüyoruz

  • Shape, GeoJSON, GPX, KML gibi Farklı Formatlardaki mevcut dosyalarımız QGIS’te görüntülüyoruz.
  • SpatiaLite ve PostgreSQL gibi farklı veri tabanlarına bağlanıp veri tabanlarımızdaki mevcut verilerimizi görüntülüyoruz.
  • Open Layers, GoogleMaps, BingMaps gibi farklı web servislerine bağlanıp altlık haritalarla çalışmalarımızı zenginleştiriyoruz.
  • GeoPackage ve XYZ Tile’daki verileri QGIS’te görüntülüyoruz.

İlk Tematik Haritalarımızı Oluşturuyoruz

  • Nokta, Çizgi ve Alan gibi farklı geometrilerdeki verilerimizi katman ağacında organize ediyoruz.
  • Tek, Sınıflandırılmış, Derecelendirilmiş, Kural Bazlı ve Ters Çevrilmiş Polygon gibi farklı sembolojileri oluşturmayı öğreniyoruz.
  • Etiket oluşturmayı öğreniyoruz.
  • Uygulama 1. Nüfus sayılarına göre “Derecelendirilmiş” Türkiye Haritası’nı oluşturuyoruz.
  • Uygulama 2. Haritamızda sadece nüfusu İki milyondan büyük illerimizi gösterdiğimiz ‘Kural Bazlı’ Türkiye Haritası yapıyoruz.

Özniteliklerle Çalışmaya Başlıyoruz

  • Verilerimizin Öznitelik Tablolarını inceliyoruz.
  • Verilerimizi özniteliklerine göre sorgulamalar yapıyoruz.
  • Tablo birleştir özelliği ile verilerimizi zenginleştiriyoruz.
  • Öznitelik Filtrelerini kullanmayı öğreniyoruz.
  • Öznitelik Tablosuna yeni öznitelik alanları ekliyoruz.
  • Temel aritmetik işlemler kullanarak yeni öznitelikler oluşturuyoruz.
  • Alan Hesaplayıcı kullanarak geometrik ve coğrafi hesaplamalar yapıyoruz.
  • Uygulama 3. Ülkemizdeki illerin yüzölçümlerini alan hesaplayıcı ile hesaplayarak alan büyüklüklerine göre 4 kategoride gösteriyoruz.
  • Uygulama 4. Ülkemizdeki illerin nüfuslarını yüzölçümlerine bölerek bulduğumuz oranları kullanarak nüfus yoğunluk haritası yapıyoruz.

Kendi Verilerimizi Oluşturuyoruz

  • Nokta, Çizgi ve Alan verilerinin nasıl oluşturulduğunu nasıl yeniden düzenlendiğini öğreniyoruz.
  • Uygulama 5. GoogleMaps’i altlık harita olarak kullanarak seçeceğimiz bir bölgedeki, bina ve yolları çizip, ad bilgisini girerek o bölgenin cadde sokak haritasını oluşturuyoruz.
  • Uygulama 6. Seçeceğimiz bir bölgedeki eczanelerin yerlerini haritamıza işleyerek adlarını ve telefonlarını öznitelik tablosuna yazarak oluşturduğumuz haritayı Google Earth formatında kaydediyoruz.

Coğrafi İşlem Araçlarını Kullanarak İşlemleri Hızlandırıyoruz

  • Kırp, Farkını Al, Birleştir, Bütünleştir, Simetrik Fark, Kesişim gibi coğrafi işlem araçlarını kullanarak vektör verilerimizi daha kolay düzenlemeyi öğreniyoruz.
  • Uygulama 8. Coğrafi işlem araçlarını kullanarak cadde sokakları mahallelere göre keserek, mahalle adlarını cadde sokak öznitelik tablosuna yazdırıyoruz.

Haritalarımızı Baskıya Hazır Hale Getiriyoruz

  • Çıktı Ekranını inceleyerek harita elamanlarını tanıyoruz.
  • Haritamızı çıktı alanına ekliyoruz.
  • Ölçek Çubuğu, Kuzey Okları, Lejant gibi harita elamanlarını çıktı alanına ekliyoruz.
  • Resim ve logo gibi farklı nesnelerin çıktı alanına eklenmesini öğreniyoruz.
  • Uygulama 9. Her bir katılımcıyla yaşadıkları il ve Türkiye haritasının (çoklu harita ) tek sayfada yer aldığı çıktıları hazırlıyoruz.

Analiz Yapmaya Başlıyoruz

  • Sayısal Yükseklik modeli kullanarak Bakı ve Eğim Haritaları yapıyoruz
  • Sayısal Yükseklik modeli kullanarak Eş Yükselti Eğrileri (Münhani, İzohips) oluşturuyoruz.
  • Raster Hesaplayıcıyı kullanmayı öğreniyoruz.
  • Tampon analizle vektör analizlerine başlıyoruz.
  • Çizgi Kesişimleri analizini kullanarak yolları kesişim noktalarından ayırıyoruz.
  • En Yakın Komşu analizini kullanmaya başlıyoruz.
  • Poligonlar içindeki noktaları hesaplatarak konumsal istatistiğe giriş yapıyoruz.
  • Uygulama 10. Eğimi %15’ten fazla ve Kuzeye bakan alanlardaki yolları tespit ediyoruz.
  • Uygulama 11. Akarsulara 50 – 100 -150 ve 200 metre mesafede olan binaları tespit ederek olası bir sel riskine karşı taşkın risk puanları oluşturuyoruz.
  • Uygulama 12. Mesafe Matrisi aracını kullanarak Ordu İlinin ilçelerine olan uzaklıklarını hesaplıyoruz.

Konumsal Veri Tabanlarını Daha Etkin Kullanmaya Başlıyoruz

  • Veri tabanı kavramının gerekliliğini ve önemini tartışıyoruz.
  • Konumsal İndex kavramının önemi üzerinde duruyoruz.
  • Verilerimiz SpatiaLite ve PostgreSQL veri tabanlarına aktarmayı öğreniyoruz.
  • QGİS Veritabanı aracını kullanarak verilerimizi SpatiaLite ve PostgreSQL veri tabanlarına yazıyoruz.
  • Postgis2Shape aracı ile verilerimizi veri tabanına aktarıyoruz.
  • SpatiaLite arayüzü kullanarak verilerimizi aktarıyoruz.
  • Verilerimizi veritabanı üzerinden manipüle ediyoruz.
  • Veri tabanımızdaki verileri QGIS ile görselleştiriyoruz.

Grafik Modellemeyi Öğrenmeye Başlıyoruz

  • QGIS’te Grafik Model kavramını anlamaya çalışıyoruz.
  • Grafik Modelleme ara yüzünü keşfediyoruz.
  • İlk Modelimizi yazmaya başlıyoruz.
  • Grafik Modellimizi daha kullanışlı hale getiriyoruz.
  • Uygulama 13. Uygulama 10’da yaptığımız çalışmayı (Eğimi %15’ten fazla ve Kuzeye bakan alanlardaki yolların tespit edilmesi) Grafik Model aracıyla yapıyoruz.

Verilerimizi Başkalarıyla Paylaşıyoruz

  • Verilerimiz farklı formatlara dönüştürmeyi öğreniyoruz.
  • Verilerimizi GeoJSON ve GML formatlarına dönüştürüyoruz.
  • Verilerimizi QGIS2Web eklentisi kullanarak WEB’te yayınlıyoruz.